Bitki Sterolleri Nedir?
Bitki sterolleri, diğer adıyla fitosteroller, yapısal olarak hayvansal ürünlerde bulunan kolesterole benzeyen bitkisel bileşiklerdir.
Bu maddeler tüketildiğinde bağırsaklarda kolesterol ile rekabete girer. Böylece besinlerle alınan kolesterolün bağırsaklardan kana geçişi azalabilir.
Fitosteroller doğal olarak şu gıdalarda bulunur:
-
Bitkisel yağlar
-
Kuruyemişler
-
Tohumlar
-
Baklagiller
-
Tam tahıllar
Ancak bu gıdalardaki miktarlar genellikle oldukça düşüktür. Bu nedenle yüksek kolesterol sorunu yaşayan birçok kişi, sterol ile zenginleştirilmiş gıdalar veya takviyeler kullanmayı tercih ediyor.
LDL Kolesterol Üzerindeki Etkisi
Bitki sterolleri genellikle LDL kolesterolü düşürmenin doğal bir yolu olarak sunuluyor. LDL kolesterol seviyesinin düşmesi ise kalp ve damar sağlığı açısından olumlu bir gösterge olarak kabul ediliyor.
Günümüzde bazı margarin, yoğurt ve süt ürünleri bitki sterolleri ile zenginleştirilmiş şekilde satışa sunuluyor. Bu ürünler, kolesterolünü beslenme yoluyla kontrol etmek isteyen kişiler için pratik bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Bilimsel Araştırmalar Ne Gösteriyor?
Bilimsel çalışmalar bitki sterollerinin kolesterol üzerindeki etkisini önemli ölçüde destekliyor.
The Journal of Nutrition dergisinde yayımlanan ve 84 çalışmayı inceleyen bir meta-analiz, günde yaklaşık 2 gram bitki sterolü tüketiminin LDL kolesterolü yaklaşık %9 oranında düşürebileceğini ortaya koydu.
Benzer şekilde American Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayımlanan ve 124 çalışmanın değerlendirildiği başka bir meta-analiz de şu sonucu gösterdi:
-
Günde 1,5–2,4 gram sterol tüketimi,
-
LDL kolesterolü %7 ile %10 arasında azaltabiliyor.
Bu etki, sterollerin gıda veya takviye yoluyla alınmasına bakılmaksızın gözlemlendi.
Ayrıca Food & Nutrition Research dergisinde yayımlanan bir inceleme de benzer sonuçlara ulaştı. Buna göre günlük yaklaşık 2 gram bitki sterolü tüketimi LDL kolesterolü %9 ile %12 arasında düşürebilir.
Bitki Sterolleri İlaçların Yerini Tutabilir mi?
Uzmanlara göre bitki sterolleri faydalı olsa da tek başına tedavi yerine geçmez.
Kolesterol seviyesinin ciddi şekilde düşürülmesi gereken durumlarda statin ilaçları hâlâ en güçlü ve en yaygın kullanılan tedavi olarak kabul ediliyor.
Doğal tıp uzmanı Matthew Nagra ise konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yapıyor:
“Bitki sterollerinin kolesterol düşürücü etkisi çok sayıda araştırma tarafından destekleniyor ve LDL kolesterolünü azaltmak için tasarlanan bitki ağırlıklı bir beslenme modeli olan Portfolio diyetinin de bir parçasını oluşturuyor. Araştırmalar bu diyetin LDL kolesterolü yaklaşık %30 oranında azaltabileceğini gösteriyor.”
Sonuç
Bitki sterolleri, kolesterol kontrolüne yardımcı olabilecek bilimsel olarak desteklenen doğal bileşikler arasında yer alıyor. Günlük yaklaşık 2 gram tüketim LDL kolesterol seviyelerinde belirgin bir düşüş sağlayabilir.
Ancak uzmanlara göre en etkili yaklaşım, dengeli beslenme, düzenli hareket ve gerektiğinde tıbbi tedavinin birlikte uygulanması olmaya devam ediyor.
©TURKİNFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: