Hollanda ve İzlanda, Hollanda’nın Lahey kentinde bulunan Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) devam eden önemli bir davaya müdahil olmak için resmi başvuruda bulundu. Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı ve Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nin ihlali iddiasına dayanan dava, uluslararası hukuk açısından yakından takip ediliyor.
UAD tarafından yapılan yazılı açıklamada, iki ülkenin de Divan Statüsü’nün 63. maddesi kapsamında müdahillik hakkını kullandığı bildirildi. Bu madde, sözleşmeye taraf devletlerin, sözleşmenin yorumlanmasına ilişkin davalarda sürece katılabilmesine olanak tanıyor.
Olay Nerede ve Ne Zaman?
Dava, merkezi Lahey’de bulunan Uluslararası Adalet Divanı’nda görülüyor. Güney Afrika Cumhuriyeti, 29 Aralık 2023’te İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarının 1948 tarihli Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiği iddiasıyla Divan’a başvurmuştu.
Gazze’deki insani durumun acil olduğu gerekçesiyle Güney Afrika, Divan’dan ihtiyati tedbir kararları talep etmişti. Mahkeme ise 26 Ocak, 28 Mart ve 24 Mayıs 2024 tarihlerinde üç ayrı geçici tedbir kararı aldı.
Hollanda’nın Bildiriminde Açlık ve Yerinden Etme Vurgusu
Hollanda’nın müdahillik bildiriminde özellikle sivil halkın zorla yerinden edilmesi ve insani yardımların engellenmesi konuları öne çıktı.
Bildirimde, zorla yerinden etmenin bazı durumlarda soykırım fiiline yol açabileceği veya bu fiilin göstergelerinden biri olabileceği ifade edildi. Ayrıca çocuklara yönelik eylemlerin, soykırım kastının belirlenmesinde ayrı ve dikkatli şekilde değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Hollanda, açlığa mahkum etmenin ve insani yardımın kasten engellenmesinin de soykırım kastının değerlendirilmesinde önemli bir unsur olabileceğine dikkat çekti.
İzlanda’nın Yaklaşımı: Soykırım Kastı Tek Çıkarıma Bağlanmamalı
İzlanda’nın bildiriminde ise soykırım kastının değerlendirilmesine ilişkin farklı bir hukuki yaklaşım dile getirildi.
İzlanda’ya göre, bir saldırının tek makul amacının soykırım olduğunun kanıtlanması şartı aranmamalı. Bir eylemde farklı niyetler bulunsa bile, bu durum mahkemenin soykırım tespiti yapmasına engel olmamalı.
Ayrıca çocuklara yönelik saldırıların, özellikle işkence ve psikolojik zarar gibi durumlarda dikkatle incelenmesi gerektiği vurgulandı.
Davaya Müdahil Olan Ülkelerin Sayısı Artıyor
Hollanda ve İzlanda’nın başvurusuyla birlikte davaya müdahil olmak isteyen ülke sayısı 18’e yükseldi.
Daha önce Kolombiya, Libya, Meksika, Filistin, İspanya, Türkiye, Şili, Maldivler, Bolivya, İrlanda, Küba, Belize, Brezilya, Komorlar, Belçika, Paraguay ve Norveç de sürece katılmak için bildirimde bulunmuştu.
Süreç Nasıl Devam Edecek?
Uluslararası Adalet Divanı, Güney Afrika ve İsrail’i, Hollanda ve İzlanda’nın müdahillik beyanlarına ilişkin yazılı görüşlerini sunmaya davet etti.
Divan’ın ilerleyen aşamalarda bu müdahillik başvurularını değerlendirerek dava sürecine nasıl dahil edileceğine karar vermesi bekleniyor. Dava, uluslararası hukuk ve insani hukuk açısından dünya genelinde yakından takip edilmeye devam ediyor.
©TURKINFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: