2031’de Milyonlarca Ev Sahibini Bekleyen Tehlike: Mortgage Faiz Vergi Avantajı Sona mı Eriyor?
2031 yılına gelindiğinde milyonlarca hane ciddi bir mali şokla karşı karşıya kalabilir. Uzmanlara göre, mortgage faiz vergisi indiriminin (hypotheekrenteaftrek) 30 yıllık süresinin dolması, konut piyasasında büyük bir karmaşaya yol açabilir. Üstelik mevcut koalisyon konut planlarında bu soruna yönelik herhangi bir çözüm yer almıyor.
Konut Planlarında Büyük Bir Eksik
Peter Boelhouwer, TU Delft bünyesinde konut piyasası profesörü olarak görev yapıyor. Boelhouwer’e göre açıklanan konut politikalarında dikkat çeken en önemli unsur, mortgage faiz indiriminin hiç anılmaması.
Oysa CDA ve D66 seçim programlarında bu konuya dair net düzenlemeler önermişti.
Sorunun temelinde 2001 yılında getirilen düzenleme yatıyor. O tarihte mortgage faiz indirimi için azami süre 30 yıl olarak belirlenmişti. Bu da 2001’de kredi kullanan birçok kişinin 2031’de vergi avantajını tamamen kaybedeceği anlamına geliyor. Daha sonraki kredi artışlarında 30 yıllık süre yeniden başlasa da, ilk krediler için süre dolmak üzere.
Yaklaşık 2 Milyon Konut Risk Altında
Mortgage uzmanı Martin Hagedoorn’a göre durum sanılandan daha ciddi. Tahminler, yaklaşık iki milyon konutun bu süreden etkileneceğini gösteriyor. Ancak net rakam bilinmiyor.
30 yıllık sınırın getirilmesinin nedeni, ömür boyu faiz indiriminin devlet bütçesi açısından sürdürülemez hale gelmesiydi. Artan konut fiyatları ve büyüyen mortgage tutarları, kamu maliyetlerini sürekli yükseltiyordu. Bu nedenle düzenleme “geçici destek” mantığıyla tasarlandı.
Ancak uygulamada büyük bir açık oluştu.
Kayıt Sorunu: Kim Ne Kadar Hak Sahibi?
Belastingdienst, 2001’den itibaren faiz indirimi geçmişini sistematik biçimde kaydetmedi. Çünkü o dönemde 2031’e gelmeden sistemin tamamen kaldırılacağı varsayılıyordu.
Fakat bugün durum farklı.
Bir kişi evini yenilemiş, birkaç kez taşınmış ya da boşanmış olabilir. Bu durumda geçmiş mortgage haklarını kanıtlamak oldukça karmaşık hale geliyor. Üstelik çoğu ev sahibi kendi kredi geçmişinin ayrıntılarını bilmiyor.
Mortgage danışmanları, şimdiden müşterileriyle birlikte saatlerce geçmiş kredi bilgilerini yeniden oluşturmaya çalışıyor. Bu durumun 4 milyon haneye yayılması halinde sistemin kilitlenmesi kaçınılmaz görünüyor.
Aylık Ödemeler Artabilir
Mortgage faiz indiriminin aniden sona ermesi, ev sahiplerinin aylık giderlerinde doğrudan artış anlamına geliyor. Bu artış bazı haneler için binlerce euroyu bulabilir.
Uzmanlara göre iki büyük risk var:
-
Taşınmak veya tadilat yapmak isteyen kişiler, faiz indirimi haklarını kanıtlayamayabilir.
-
Hak sahibi olduğunu düşünen kişiler, sonradan yapılan incelemelerde haksız faydalandıkları gerekçesiyle geri ödeme yapmak zorunda kalabilir.
Bu durumun yeni bir “vergi skandalına” dönüşme ihtimali dahi konuşuluyor.
Konut Piyasası Kilitlenebilir
Belirsizlik, kredi kapasitesini de etkileyebilir. Daha az borçlanabilen alıcılar, daha düşük teklif verecek. Bu da konut fiyatlarında düşüşe yol açabilir.
Ayrıca insanlar ne kadar kredi kullanabileceklerini bilmezlerse taşınma kararlarını erteleyebilir. Bu da piyasadaki hareketliliği azaltır ve ilk kez ev alacaklar için konut arzını daha da kısıtlar.
Şimdiden Ne Yapılmalı?
Uzmanlar henüz panik yapılmaması gerektiğini söylüyor. Ancak ev sahiplerinin mortgage geçmişlerini detaylı biçimde incelemeleri öneriliyor. Bunun için resmi dijital platformlar ve mali danışman desteği büyük önem taşıyor.
2031 henüz birkaç yıl uzakta olabilir. Ancak uzmanlara göre gerekli düzenlemeler yapılmazsa, konut piyasasında ciddi bir mali sarsıntı kaçınılmaz.
©TURKİNFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: