Koopkracht Neredeyse Yerinde Sayıyor: Vergi Artışı Kapıda, Sağlıkta Katkı Payı 520 Euro’ya Yükseliyor
Hollanda’da yeni koalisyon hükümetinin planları, vatandaşın cebine doğrudan yansıyacak sonuçlar doğuruyor. Centraal Planbureau (CPB) ve Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) tarafından yapılan resmi etki analizine göre; alım gücü artışı ciddi şekilde yavaşlıyor, sağlıkta zorunlu katılım payı yükseliyor ve bütçe dengesi baskı altına giriyor.
En dikkat çekici nokta ise düşük gelirli kesimin bu süreçten orantısız biçimde etkilenmesi.
Alım Gücü Artışı %0,2’ye Geriliyor
CPB verilerine göre hanehalkının alım gücü, hükümet dönemi boyunca yıllık ortalama sadece %0,2 artacak. Yeni politikalar uygulanmasaydı bu oran yaklaşık %0,6 olacaktı.
Gelir gruplarına göre tablo şöyle:
-
Asgari ücretliler: %0 artış
-
Asgari ücretin biraz üzeri: %0,1 artış
-
Yüksek gelir grubu: %0,3 artış
Bu düşüşün temel nedeni “özgürlük katkı payı” olarak adlandırılan vergi düzenlemesi. Vergi dilimleri enflasyona daha az uyarlanacak. Resmî oranlar değişmese de, vatandaş daha hızlı şekilde üst vergi dilimine girecek. Sonuç: Gizli bir vergi artışı.
Sağlıkta Zorunlu Katılım Payı 520 Euro’ya Çıkıyor
En çok tartışılan düzenlemelerden biri sağlık harcamalarıyla ilgili.
-
2024: 385 €
-
2025: 460 €
-
2030: 520 €
Katılım payındaki bu artış özellikle düşük gelirli kesimi zorlayacak. Çünkü bu gruplar ortalama olarak daha fazla sağlık hizmeti kullanıyor. Üstelik sağlık yardımı (zorgtoeslag) da hafifçe azaltılıyor.
Bu durum, sağlık sistemine erişimde mali baskıyı artırabilir.
Bütçe Açığı %2’nin Üzerine Çıkıyor
Koalisyon, bütçe açığını GSYH’nin %2’sinin altında tutmayı hedefliyordu. Ancak CPB hesaplamalarına göre dönem sonunda açık %2,2 seviyesine ulaşacak.
Öne çıkan kalemler:
-
+8,1 milyar € savunma harcaması (NATO yükümlülükleri dahil)
-
+1,6 milyar € diğer kamu harcamaları
-
+1,1 milyar € iklim ve çevre politikaları
-
–7,9 milyar € sağlıkta tasarruf
-
–2,5 milyar € sosyal güvenlik kesintisi
Hanehalkları yılda toplam 4 milyar €, şirketler ise yaklaşık 1,8 milyar € ek yük üstlenecek.
İklim ve Azot (Stikstof) Hedefleri Risk Altında
PBL’ye göre mevcut politikalar:
-
2050 iklim hedeflerine,
-
2035 azot emisyonu hedeflerine
ulaşmak için yeterli değil.
Hayvancılığın küçülmesine yönelik sübvansiyonlar olumlu bir adım olsa da, birçok düzenleme belirsizliğini koruyor. Avrupa ve ulusal taahhütlerin yerine getirilebilmesi için ek önlemler şart.
Devlet Borcu 2060’ta %137’ye Çıkabilir
Uzun vadede CPB ciddi bir uyarıda bulunuyor. Ek önlem alınmazsa kamu borcu 2060 yılında GSYH’nin %137’sine ulaşabilir.
Bugün borç oranı %50’nin altında. Ancak şu faktörler yükselişi tetikliyor:
-
Kalıcı savunma harcamaları
-
Konut yatırımları
-
2030 sonrası iklim ve azot politikaları
Genel Değerlendirme
CPB ve PBL’nin analizleri, hükümetin güvenlik ve savunmaya öncelik verdiğini gösteriyor. Ancak bunun ekonomik bedeli var:
-
Yavaşlayan alım gücü
-
Artan sağlık maliyetleri
-
Yükselen vergi baskısı
-
Risk altındaki iklim hedefleri
-
Uzun vadede büyüyen kamu borcu
En büyük etkiyi ise düşük gelirli vatandaşlar doğrudan hissedecek.
©TURKİNFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: