Yatırımlar Azaldı, Maliyetler Yükseldi
2024’te çevre yatırımlarına ayrılan toplam kaynak 1,595 milyar avro seviyesinde kaldı. Bu rakam, 2023’e göre yaklaşık yüzde 39’luk bir gerilemeye işaret ediyor. Aynı dönemde şirketlerin çevre önlemlerine ilişkin toplam net maliyeti ise yüzde 18 artarak 2,763 milyar avroya yükseldi.
Uzmanlara göre bu çelişkili tablo, yeni yatırımların azalmasına karşın geçmiş yıllarda yapılan çevreci projelerin işletme, amortisman ve finansman giderlerinin hızla artmasından kaynaklanıyor.
Çevre Yatırımlarının Payı Daraldı
Şirketlerin toplam yatırımları içinde çevre projelerinin payı da geriledi.
2020–2023 döneminde ortalama yüzde 14 olan bu oran, 2024’te yüzde 9 seviyesine düştü. Bu düşüş, özellikle enerji, imalat ve madencilik sektörlerinde daha net hissedildi. Söz konusu sektörler, ülkedeki çevre yatırımlarının neredeyse tamamını oluşturuyor.
Yenilenebilir Enerjide Yavaşlama Dikkat Çekti
Çevre yatırımları; temiz enerji, hava ve su kalitesinin korunması, atık yönetimi, toprak kirliliğinin önlenmesi ve gürültü kontrolü gibi alanları kapsıyor. Bu başlıklar arasında en büyük payı her zaman olduğu gibi enerji verimliliği ve hava kirliliğini azaltmaya yönelik projeler aldı. Ancak 2024’te bu alanda da belirgin bir yavaşlama yaşandı.
Özellikle yenilenebilir enerji yatırımlarında düşüş öne çıktı. Rüzgâr türbini projelerindeki artış önceki yıllara kıyasla ciddi şekilde ivme kaybetti. Şirketlerin, yüksek maliyetli ve tek seferlik büyük projelerde daha temkinli davrandığı belirtiliyor.
Çevresel Giderler Rekor Seviyelere Yaklaştı
Yeni yatırımlar azalmasına rağmen, çevreyle ilgili mevcut tesislerin işletme maliyetleri yükseldi. Son 25 yılda hayata geçirilen yeşil yatırımlara ait amortisman ve faiz giderleri 2023’te 2,324 milyar avro iken, 2024’te 2,582 milyar avroya çıktı.
Ayrıca su arıtma tesislerinden çıkan çamurun ve hava arıtma sistemlerinin ürettiği atıkların bertaraf edilmesi gibi kalemlerde de artış yaşandı. Bu giderler bir yıl içinde 333 milyon avrodan 367 milyon avroya yükseldi.
Şirketlerin çevre vergileri ve dış kaynaklı atık bertaraf hizmetleri için ödediği tutar da önceki yıla göre 62 milyon avro arttı. Buna karşılık, devlet destekli yeşil yatırım sübvansiyonları 73 milyon avro azaldı. Bu destekler, kredi faizleri ve amortisman giderlerini düşürerek şirketlerin net çevresel maliyetlerini sınırlayan önemli bir unsur olarak görülüyor.
Genel Değerlendirme
2024 verileri, Hollanda’da şirketlerin yeni çevre yatırımlarında frene bastığını, ancak geçmişte yapılan yatırımların mali yükünün giderek ağırlaştığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, büyük ölçekli çevre projelerinin ertelenmesinin kısa vadede yatırımları düşürdüğünü, uzun vadede ise sürdürülebilirlik hedefleri açısından risk oluşturabileceğini vurguluyor.
©TURKINFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: