Araştırma: Sosyal Konut Kiracılarının Yüzde 0,5’i Ev Sahibi
Hollanda Ekonomik Politika Analizi Bürosu (CPB) tarafından yayımlanan son araştırmaya göre, konut derneklerine bağlı tüm kiracıların yaklaşık yüzde 0,5’i aynı zamanda gayrimenkul sahibi. Bu oran, ülke genelinde yaklaşık 12 bin kişiye karşılık geliyor.
Araştırmada, bu grubun yaklaşık 2 bininin birden fazla eve sahip olduğu, hatta 30’dan fazla sosyal konut kiracısının en az 10 mülkü bulunduğu tespit edildi.
Miras ve Boşanma Gibi İstisnalar Var
CPB’ye göre, mülk sahibi olan sosyal konut kiracılarının yaklaşık altıda biri, bu duruma miras ya da eski eşle ortak mülkiyet gibi özel koşullar nedeniyle düşmüş durumda. Bu vakalarda, kiracının söz konusu mülk üzerinde tam tasarruf hakkı bulunmadığı için sosyal konut sisteminin amacıyla doğrudan bir çelişki oluşmadığı belirtiliyor.
Ancak araştırma, altı kiracıdan beşinin ev sahibi olmayı bilinçli bir tercih olarak yaptığına işaret ediyor. Bu mülklerin çoğu kiraya veriliyor ya da ikinci ev olarak kullanılıyor.
Büyük Şehirlerde Yoğunlaşma Dikkat Çekiyor
Veriler anonim tutulsa da CPB, bu kiracıların Amsterdam, Haarlem ve Lahey gibi şehirlerde, görece daha iyi mahallelerde bulunan sosyal konutlarda yaşadığını belirtiyor. Aynı zamanda bu grubun yarıdan fazlasının, sosyal konut için belirlenen gelir sınırının üzerinde kazanç elde ettiği ifade ediliyor.
Hollanda’da sosyal konut için mevcut gelir eşiği, aileler için 57 bin euro. Ancak bu sınır yalnızca konut tahsisi sırasında geçerli. Kiracı sonradan bu gelirin üzerine çıksa bile, mevcut yasal düzenlemeler tahliyeyi zorunlu kılmıyor.
Denetim Eksikliği Tartışması
Araştırma, sosyal konutların gerçekten ihtiyacı olan hanelere gidip gitmediği sorusunu yeniden gündeme getirdi. Konut derneklerinin yasal görevi, kendi konut ihtiyacını karşılayamayan kişilere barınma sağlamak. Ancak kiracının aynı anda ev kiralaması ya da ikinci bir eve sahip olması, bu ihtiyacın fiilen ortadan kalktığı yönünde eleştirilere yol açıyor.
Birçok konut derneği, yeni kiracıların yaşanabilir başka bir eve sahip olmasını yasaklıyor. Buna karşın, mevcut sosyal konut kiracılarının sonradan mülk edinmesini engelleyen genel bir kural bulunmuyor.
Ymere Davası Emsal Oldu
Bu konu 2024 yılında, Hollanda’nın en büyük konut derneklerinden biri olan Ymere’nin açtığı dava ile kamuoyunun gündemine taşındı. Ymere, iki ayrı mülkü kiraya veren bir sosyal konut kiracısını mahkemeye verdi.
Mahkeme, konut krizinin toplumsal önemini gerekçe göstererek Ymere’yi haklı buldu. Hakim, konut derneğinin barınma sağlama yükümlülüğünün, kiracının ekonomik çıkarlarının önünde geldiğine hükmetti.
CPB’den Net Mesaj: Kurallar Yeniden Ele Alınmalı
CPB, sosyal konutlarda gelir artışı ve mülkiyet edinimi sonrası oluşan durumlar için açık ve bağlayıcı kurallar getirilmesi gerektiğini vurguluyor. Kuruma göre, kira sözleşmelerine “sosyal konut kiracısı başka bir eve sahip olamaz” şeklinde bir hüküm eklenmesi, bu sorunun görece kolay şekilde çözülmesini sağlayabilir.
Araştırma, Hollanda’da derinleşen konut sıkıntısı karşısında sosyal konut sisteminin kimler için ve hangi koşullarda işletilmesi gerektiğine dair tartışmaların önümüzdeki dönemde daha da yoğunlaşacağını gösteriyor.
©TURKINFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: