Hollanda’da Türk Ailesine Oturum İptali Tehdidi: Uyum Sınavı Krizi Büyüyor
ROTTERDAM / HOLLANDA – Hollanda’da yaşayan bir Türk ailesi, uyum sınavına (inburgering) belediye tarafından verilen süre içinde katılamadığı gerekçesiyle oturum izninin iptali riskiyle karşı karşıya kaldı. Yaşanan gelişme, ülkedeki Türk toplumunda büyük endişe yaratırken, hukuki tartışmaları da yeniden alevlendirdi.
“Para cezasından sınır dışına”: Yeni bir uygulama mı?
Hollanda’da daha önce uyum yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişilere genellikle para cezaları uygulanıyordu. Ancak bu olayda söz konusu Türk vatandaşına ve ailesine yönelik oturum iptali tehdidi, uygulamanın sertleştiği yönünde yorumlandı.
Uzmanlara göre, bu tür bir uygulama doğrudan sınır dışı sürecini tetikleyebileceği için hukuki açıdan tartışmalı.
Ankara Anlaşması ve “kazanılmış haklar” tartışması
Hollanda’daki Türk vatandaşlarının hakları, büyük ölçüde 1963 Ankara Anlaşması ve ek protokoller çerçevesinde korunuyor. Bu anlaşma kapsamında yer alan “standstill” (kötüleştirmeme) ilkesi, Türk vatandaşlarına yeni kısıtlamalar getirilemeyeceğini öngörüyor.
Ancak son yıllarda Hollanda hükümetinin attığı adımlar, bu ilkenin fiilen aşındırıldığı yönünde eleştiriliyor.
- 1 Ocak 2025 itibarıyla, süresiz oturum başvurularında uyum diploması şartı getirildi
- Bu durum, daha önce birçok Türk vatandaşı için geçerli olan muafiyetlerin daraltıldığı anlamına geliyor
- Türk STK’ları ve hukukçular, bunun “kazanılmış hakların ihlali” olduğunu savunuyor
Mahkemelerde devam eden kritik süreç
Uyum sınavı zorunluluğu sadece idari bir konu değil, aynı zamanda Avrupa hukukunun da gündeminde.
- Hollanda Danıştayı, Türk vatandaşlarına uygulanan uyum sınavı şartının AB hukukuna uygunluğunu Avrupa Adalet Divanı’na taşıdı
- Davanın merkezinde yine Ankara Anlaşması ve “standstill” ilkesi yer alıyor
- Nihai karar, Hollanda’daki binlerce Türk vatandaşını doğrudan etkileyebilir
“Amaç uyum değil, hakların sınırlandırılması” iddiası
Hukukçular ve bazı toplum temsilcileri, yeni düzenlemelerin gerçek amacının entegrasyon olmadığını savunuyor.
Öne çıkan eleştiriler:
- Uyum sınavının, Ankara Anlaşması kapsamındaki ayrıcalıkları ortadan kaldırmak için kullanıldığı
- IND’nin (Göç ve Vatandaşlık Dairesi) zaman zaman “önce uygula, sonra bak” yaklaşımıyla hareket ettiği
- Türk vatandaşlarına yönelik uygulamaların diğer ülke vatandaşlarına göre daha ağır olduğu
Nitekim geçmişte de benzer uygulamaların mahkemelerden döndüğü ve bazı kararların hukuka aykırı bulunduğu biliniyor
Uzman uyarısı: “Sınır dışı hukuka aykırı olabilir”
Hukuk uzmanlarına göre:
- Uyum sınavına girmemek tek başına oturum iptali nedeni olamaz
- Özellikle çalışan Türk vatandaşları ve aileleri için, Ankara Anlaşması kapsamında ek koruma mekanizmaları bulunuyor
- Bu nedenle böyle bir kararın uygulanması halinde mahkemeden dönme ihtimali yüksek
Türk toplumu tedirgin
Yaşanan olay, Hollanda’daki Türk toplumunda ciddi bir tedirginlik yarattı. Özellikle:
- Belediye süreçlerindeki gecikmeler
- Randevu sistemindeki yoğunluk
- Yeni yasaların karmaşıklığı
gibi faktörlerin, vatandaşların mağduriyet yaşamasına yol açtığı ifade ediliyor.
SONUÇ: Kritik döneme girildi
Hollanda’da uyum yasası ve Türk vatandaşlarının hakları konusunda yeni ve kritik bir döneme girilmiş durumda.
Özellikle şu başlıklar önümüzdeki süreçte belirleyici olacak:
- Avrupa Adalet Divanı’nın vereceği karar
- IND uygulamalarının hukuki sınırları
- Ankara Anlaşması’nın fiili geçerliliği
Uzmanlar, benzer durumda olan Türk vatandaşlarının hukuki destek almadan işlem yapmamaları gerektiğini vurguluyor.
©TURKİNFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: