Amsterdam ve çevresini kapsayan metropol bölgesinde belediyeler ile konut kooperatifleri adına iki yılda bir yapılan “Amsterdam Metropol Bölgesinde ikamet” araştırmasının 2025 sonuçları yayımlandı. Araştırma, bölgede yaşayan birçok hanenin artan konut maliyetleri nedeniyle bütçesinin ciddi şekilde zorlandığını ortaya koydu.
2025 yılı verilerine göre kiracılar, kira yardımı düşüldükten sonra net gelirlerinin ortalama yüzde 27’sini yalnızca kira ödemesine ayırıyor. Özellikle uygun fiyatlı konut sayısının yetersiz olması, birçok kiracının gelir seviyesine göre daha pahalı konutlara yönelmesine neden oluyor.
Olay Nerede ve Ne Zaman?
Araştırma, Hollanda’daki Amsterdam Metropol Bölgesi için hazırlandı. Bölge; Amsterdam başta olmak üzere Almere, Haarlem, Zaanstad ve Lelystad gibi şehirleri kapsıyor.
2025 yılında yayımlanan araştırmaya göre bölgede konut maliyetleri son yıllarda önemli ölçüde artış gösterdi. Özellikle kiracılar için uygun fiyatlı konut bulmak giderek zorlaşıyor.
Kiracılar Gelirlerinin Büyük Bölümünü Kiraya Ayırıyor
Araştırmada dikkat çeken bulgulardan biri, kiracıların gelirlerinin önemli bir kısmını konut giderlerine ayırması oldu.
Düşük gelir grubuna hitap eden sosyal konut sayısının yetersiz kalması, kiracıların daha pahalı orta veya yüksek kiralı konutlara yönelmesine yol açıyor.
Bunun sonucunda birçok hane bütçesinin büyük bölümünü kira ve diğer barınma giderlerine harcamak zorunda kalıyor.
Ev Sahiplerinde de Konut Giderleri Artıyor
Konut sahibi olan kişiler için tablo biraz farklı olsa da maliyetlerin arttığı görülüyor.
Vergi indirimi hesaplandıktan sonra ev sahipleri ortalama olarak gelirlerinin yüzde 16’sını mortgage ödemelerine ayırıyor. Ancak son iki yıl içinde ev satın alan hanelerde bu oran yüzde 25’e kadar çıkabiliyor.
Bu gruptaki hanelerde ortalama brüt konut kredisi taksidi yaklaşık 1.725 euro seviyesinde bulunuyor.
Yeni ev satın alanların ise mortgage dışında birikim, aile desteği veya mevcut konut değerinden elde edilen sermaye gibi ek finansman kaynaklarına başvurduğu belirtiliyor.
“Woonquote” Tartışması Yeniden Gündemde
Konutun ne kadar karşılanabilir olduğunu ölçmek için kullanılan “woonquote” yani konut gideri oranı da siyasi tartışmaların merkezinde yer alıyor.
Bu hesaplamada yalnızca kira veya mortgage ödemeleri değil; enerji faturaları, servis ücretleri ve site giderleri de dikkate alınıyor.
Araştırmaya göre sosyal konutlarda gelirinin en az yüzde 40’ını konut giderlerine ayıran kiracıların oranı 2023 ile 2025 arasında yüzde 23’ten yüzde 16’ya geriledi.
Ancak orta ve yüksek kiralı konutlarda durum farklı.
Orta kira segmentinde her 10 haneden yaklaşık 3’ü, yüksek kira segmentinde ise her 10 haneden 4’ü gelirinin en az yüzde 40’ını konut için harcıyor.
Ev sahipleri arasında ise bu oran yaklaşık yüzde 6 seviyesinde kaldı.
Yeni Konut Üretimi Talebin Gerisinde
Bölgedeki konut üretimi de artan talebi karşılamakta zorlanıyor.
2024 yılında Amsterdam Metropol Bölgesi’nde yaklaşık 14 bin yeni konut inşa edildi. Bu sayı 2023’e göre artmış olsa da 2021 ve 2022 yıllarındaki üretim seviyesinin gerisinde kaldı.
Aynı dönemde hane sayısındaki artışın da yavaşladığı görülürken, konut ve nüfus artışının en hızlı gerçekleştiği yerlerin Almere ve Lelystad çevresi olduğu belirtiliyor.
Metropol bölgesindeki konutların yaklaşık yarısı mülk sahibi olunan evlerden oluşuyor. Bu oran 2023 ile 2025 arasında yüzde 47’den yüzde 48’e yükseldi.
Özel sektör kiralık konutların payı ise yüzde 20 seviyesinde sabit kaldı.
Araştırmacılara göre özel kiralık konut piyasasında büyümenin yavaşlamasının başlıca nedeni, kiralama alanında yürürlüğe giren yeni yasa ve vergi düzenlemeleri.
Bu düzenlemeler yatırımcılar için konut kiraya vermeyi eskisine kıyasla daha az cazip hale getirdi.
Yetkililer, konut piyasasındaki baskının azaltılması için yeni konut projelerinin artırılması gerektiğini vurguluyor. Konuya ilişkin yeni politika adımlarının önümüzdeki dönemde gündeme gelmesi bekleniyor.
©TURKINFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: