İsveç merkezli düşünce kuruluşuna göre Almanya, 2021-2025 yılları arasında küresel silah ihracatının yüzde 5,7’sini gerçekleştirdi. Alman silah sevkiyatları, 2016-2020 dönemine kıyasla yüzde 15 oranında artış gösterdi. SIPRI verilerine göre Almanya’nın silah ihracatının yaklaşık dörtte biri (yüzde 24) Ukrayna’ya askeri yardım olarak gönderildi.
Avrupa ve Orta Doğu En Büyük Alıcılar
Almanya’nın ağır silah ihracatının yaklaşık yüzde 41’i Avrupa ülkelerine yapılırken, yüzde 33’ü Orta Doğu ülkelerine gönderildi. Ancak Almanya’nın ağır silah ithalatı da aynı dönemde büyük bir artış gösterdi. Ülkenin ağır silah ithalatı, 2016-2020 dönemine kıyasla yüzde 914 artarak on katın üzerinde yükseldi.
“Ağır Silah” Tanımı
SIPRI, “ağır silahları” küçük silahlar ve mühimmatın ötesinde kalan askeri ekipmanlar olarak tanımlıyor. Bu kategoriye savaş uçakları, insansız hava araçları (dronlar), askeri helikopterler, savaş gemileri, tanklar ve topçu sistemleri dahil ediliyor.
Almanya’nın Avrupa’daki müttefiklerinden Polonya ve İtalya da silah ihracatlarını ciddi şekilde artırdı. İtalya, bu artışla birlikte dünyanın altıncı büyük silah ihracatçısı konumuna yükseldi.
Artışın Nedenleri
SIPRI’ye göre bu artışın arkasındaki temel nedenler arasında Ukrayna’daki savaş, ABD’nin NATO’ya bağlılığı konusunda ortaya çıkan soru işaretleri ve birçok Avrupa ülkesinin savunma harcamalarını önemli ölçüde artırması yer alıyor.
SIPRI Silah Transferleri Programı Direktörü Mathew George konu hakkında şöyle diyor:
“Asya, Okyanusya ve Orta Doğu’da süren gerilimler ve çatışmalar büyük çaplı silah ithalatına yol açmaya devam ederken, Avrupa ülkelerine yapılan silah sevkiyatlarındaki güçlü artış küresel silah ticaretini yaklaşık yüzde 10 artırdı.”
George’a göre 2022’den bu yana Ukrayna’ya yapılan silah sevkiyatları bu artışın en belirgin nedeni. Ancak Avrupa’daki birçok ülke de Rusya’dan gelebileceği düşünülen tehdide karşı askeri kapasitelerini güçlendirmek için silah ithalatını artırdı.
ABD Silah İhracatında Liderliğini Sürdürüyor
Silah ihracatında lider konumda olan ülke ise ABD olmaya devam ediyor. ABD, 2021-2025 döneminde küresel silah ihracatının yüzde 42’sini gerçekleştirdi. Bu oran 2016-2020 döneminde yüzde 36 seviyesindeydi.
ABD aynı dönemde 99 ülkeye silah ihraç etti. Bunların dağılımı şu şekilde oldu:
-
Avrupa: 35 ülke
-
Kuzey ve Güney Amerika: 18 ülke
-
Afrika: 17 ülke
-
Asya ve Okyanusya: 17 ülke
-
Orta Doğu: 12 ülke
Son 20 yılda ilk kez ABD’nin silah ihracatının en büyük kısmı Avrupa’ya (yüzde 38) yapıldı. Daha önce en büyük pay Orta Doğu’ya gidiyordu (yüzde 33). Buna rağmen ABD silahlarının en büyük alıcısı Suudi Arabistan oldu ve ABD ihracatının yüzde 12’sini oluşturdu.
ABD’nin Silah Tedarikindeki Hakimiyeti
SIPRI Silah Transferleri Programı kıdemli araştırmacısı Pieter Wezeman, ABD’nin küresel silah piyasasındaki güçlü konumuna dikkat çekerek şunları söyledi:
“Dünya giderek daha çok kutuplu bir yapıya doğru ilerlese de ABD, silah tedarikçisi olarak baskın konumunu daha da güçlendirdi. İthalatçı ülkeler için ABD silahları gelişmiş teknolojiler sunarken aynı zamanda Washington ile güçlü siyasi ilişkiler kurmanın bir yolu olarak görülüyor.”
Wezeman’a göre ABD, silah ihracatını dış politikanın bir aracı ve kendi savunma sanayisini güçlendiren bir strateji olarak kullanıyor.
SIPRI araştırmacısı Katarina Djokic ise Avrupa ülkelerinin savunma sanayisini artırmasına rağmen ABD silahlarına olan bağımlılığın sürdüğünü belirtiyor:
“Avrupa şirketleri üretimi artırmış ve Avrupa Birliği savunma sanayisine yatırım desteği sağlamış olsa da Avrupa ülkeleri özellikle savaş uçakları ve uzun menzilli hava savunma sistemleri konusunda ABD’den silah almaya devam etti.”
Fransa İkinci Sırada
2021-2025 döneminde dünyanın ikinci büyük ağır silah ihracatçısı Fransa oldu. Fransa’nın küresel silah ihracatındaki payı yüzde 9,8 olarak gerçekleşti.
Fransa’nın silah ihracatı 2016-2020 ile 2021-2025 dönemleri arasında yüzde 21 arttı. Ülke toplamda 63 ülkeye silah ihraç etti. En büyük alıcılar ise:
-
Hindistan (%24)
-
Mısır (%11)
-
Yunanistan (%10)
Fransa’nın Avrupa içindeki silah ihracatı yüzde 452 artarak beş kattan fazla büyüdü. Buna rağmen ihracatın yaklaşık yüzde 80’i hâlâ Avrupa dışındaki ülkelere yapıldı.
Rusya’nın Silah İhracatı Sert Düşüş Yaşadı
İlk 10 silah tedarikçisi arasında ihracatı düşen tek ülke Rusya oldu. Rusya’nın silah ihracatı yüzde 64 oranında azaldı.
Bunun sonucunda Rusya’nın küresel silah ihracatındaki payı 2016-2020 dönemindeki yüzde 21 seviyesinden 2021-2025 döneminde yüzde 6,8’e geriledi.
Rusya, 2021-2025 yılları arasında 30 ülkeye ve bir devlet dışı aktöre önemli silah sistemleri sağladı. Rus silah ihracatının yaklaşık yüzde 74’ü üç ülkeye gitti:
-
Hindistan (%48)
-
Çin (%13)
-
Belarus (%13)
©TURKİNFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: