Hollanda’da engelli bireylere yönelik sosyal destek sistemi içinde önemli yer tutan Wajong ödeneğine ilişkin kuralların etkileri daha görünür hale geldi. Özellikle uzun süredir çalışan hak sahipleri için ödeneğin tamamen kesilmesi ihtimali, sosyal ve ekonomik kaygıları artırdı.
Wajong düzenlemesi kimleri etkiliyor?
Wajong, genç yaşta hastalık veya engellilik nedeniyle çalışma kapasitesi sınırlı olan bireylere sağlanan bir gelir desteği olarak biliniyor. Ancak mevcut sistemde belirli şartları karşılayan kişilerin bu haktan çıkması söz konusu.
Kurallara göre bir kişi:
- En az 5 yıl kesintisiz çalışırsa
- Profesyonel destek almadan işini sürdürebilirse
- Geliri asgari ücret referansının %75’ine ulaşırsa
Wajong ödeneğini kaybediyor.
Yetkililerin paylaştığı verilere göre bu durum yaklaşık 11 bin 500 kişiyi ilgilendiriyor.
Aylık 750 euroya varan gelir kaybı
Parlamentoya sunulan bilgilere göre ödenek kesintisi yaşayan bireylerin ortalama aylık kaybı yaklaşık 750 euro brüt seviyesinde olacak. Bu rakam, özellikle düşük gelir grubunda yer alan bireyler için ciddi bir ekonomik baskı anlamına geliyor.
Daha önce gelir kaybını dengelemek amacıyla uygulamaya alınan “garanti ödemesi” de gündemden kaldırılıyor. Bu ek destek, kişiye bağlı olarak aylık 10 euro ile 2.200 euro arasında değişebiliyordu.
Psikolojik ve sosyal etkiler de gündemde
Uzmanlar, düzenlemenin yalnızca finansal değil, psikolojik sonuçlar da doğurabileceğine dikkat çekiyor. Gelir kaybı yaşayan bireylerin:
- Kira ve kredi ödemelerinde zorlanabileceği
- İş güvencesi konusunda kaygı yaşayabileceği
- Stres kaynaklı sağlık sorunları ile karşılaşabileceği
ifade ediliyor.
Bu gruptaki birçok kişinin haftada ortalama 16 saat çalıştığı ve daha fazla gelir elde etme imkanlarının sınırlı olduğu da vurgulanıyor.
Uygulama 2027’ye ertelendi
Sosyal İşler ve İstihdam Bakanlığı, uygulamanın yürürlüğe giriş tarihini 1 Ocak 2027’ye erteledi. Kararın, uygulamayı yürüten UWV’nin dosyaları zamanında değerlendirmekte zorlanması nedeniyle alındığı açıklandı.
UWV, etkilenecek kişilerin belirlenmeye başladığını ve Nisan ayından itibaren bilgilendirme yapılacağını duyurdu. Ödeneğin kesileceği bireylere en az iki ay önceden bildirim yapılacak.
Uzmanlardan kademeli geçiş önerisi
Uzmanlar, düzenlemenin daha yumuşak bir geçişle uygulanması gerektiğini savunuyor. Öneriler arasında:
- Garanti ödemesinin aşamalı olarak azaltılması
- Geçiş süresinin uzatılması
- Gelir sınırının %75 yerine %100’e çıkarılması
yer alıyor.
Konu önümüzdeki dönemde Sosyal İşler Komisyonu’nda ele alınacak. Yapılacak görüşmelerin ardından düzenlemede değişiklik olup olmayacağı netleşecek.
Arka plan: Wajong neden önemli?
Wajong sistemi, Hollanda’da genç yaşta çalışma gücü sınırlı bireylerin sosyal hayata katılımını desteklemek amacıyla oluşturuldu. Ancak son düzenlemeler, sistemin sürdürülebilirliği ile sosyal koruma dengesi arasında yeni bir tartışma başlattı.
©TURKINFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: