Hollanda’nın resmi istatistik kurumu Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) tarafından yapılan geniş kapsamlı araştırma, çalışanların yapay zekâya bakışını ortaya koydu. 18 yaş ve üzeri 3 bin 500 kişinin katıldığı çalışmada, maaşlı çalışanların yüzde 45’i mevcut işlerinin bir bölümünün ya da tamamının ileride yapay zekâ sistemleri tarafından yapılabileceğini belirtti.
Yapay Zekâ Kaygısı Özellikle Eğitimli Çalışanlarda Yüksek
Araştırmaya göre yüksekokul (HBO) ve üniversite mezunları, görevlerinin otomasyonla devralınabileceği görüşünü daha sık dile getiriyor. Bu durum, özellikle ofis ve bilgi temelli mesleklerde dönüşüm beklentisinin daha güçlü olduğuna işaret ediyor.
Katılımcıların yüzde 43’ü hâlihazırda iş yerinde yapay zekâ araçlarını kullandığını ifade etti. Dikkat çeken bir diğer bulgu ise, bu teknolojileri aktif biçimde kullanan çalışanların, kullanmayanlara kıyasla işlerini kaybetme ihtimaline karşı daha fazla kaygı taşıması oldu.
Kadın çalışanların yapay zekânın yükselişine erkeklere göre daha temkinli yaklaştığı belirtilirken, 25 yaş altındaki gençlerin işlerinin değişime uğrayabileceğini daha sık dile getirdiği görüldü. Ancak genel kaygı düzeyinin gençlerde diğer yaş gruplarına kıyasla daha düşük olduğu kaydedildi.
Yapay Zekâ Günlük Yaşamda Yaygınlaşıyor
Hollanda’da yapay zekâ yalnızca iş yerleriyle sınırlı değil. Daha önce yapılan araştırmalar, OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT, Microsoft Copilot ve Google Gemini gibi sistemlerin hızla benimsendiğini göstermişti.
Katılımcıların yaklaşık yüzde 40’ı bu araçların çoğunlukla doğru yanıt verdiğini belirtirken, yüzde 72’si elde edilen bilgileri mutlaka manuel olarak kontrol ettiğini ifade etti. Bu durum, yapay zekâya duyulan güvenin temkinli bir çerçevede şekillendiğini ortaya koyuyor.
Akıllı telefonlardaki yüz tanıma sistemleri, robot çim biçme makineleri, akıllı termostatlar ve araçlardaki park destek sistemleri de vatandaşlar tarafından yapay zekâ uygulamaları arasında gösteriliyor. Katılımcıların büyük çoğunluğu, bu teknolojilerin insan denetimi altında kullanılması gerektiğini savunuyor.
İş Gücü Piyasasında Dönüşüm Beklentisi
Araştırmaya katılanların dörtte üçü, yapay zekânın iş gücü piyasasında köklü değişim yaratacağı görüşünde. Birçok çalışan, bazı görevlerin daha kısa sürede tamamlanabileceğini ve bunun verimliliği artırabileceğini düşünüyor. Katılımcıların yaklaşık yarısı ise özellikle sağlık sektöründeki personel açığının yapay zekâ desteğiyle kısmen giderilebileceğini ifade ediyor.
Buna karşın toplumun önemli bir bölümü; ortaokul öğretmenleri, otobüs şoförleri, müşteri temsilcileri ile restoran ve hizmet sektörü çalışanlarının yapay zekâ ile ikame edilmesine sıcak bakmıyor. Tarım sektöründe ise yapay zekâ kullanımına daha olumlu yaklaşanların oranı yüzde 50’nin üzerine çıkıyor.
Risk Algısı Güçlü
Çalışmada yapay zekânın olası riskleri de öne çıktı. Katılımcıların yüzde 69’u sahte haberlerin artabileceğinden, yüzde 63’ü kişisel verilerin toplanması nedeniyle mahremiyet kaybından endişe duyuyor. Büyük teknoloji şirketlerinin artan etkisi (yüzde 60) ve teknolojiye bağımlılığın güçlenmesi (yüzde 54) diğer dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.
Özellikle ileri yaştaki katılımcıların bu riskleri daha yüksek düzeyde algıladığı belirtildi. Araştırma sonuçları, Hollanda’da yapay zekâ teknolojilerinin hem fırsat hem de belirsizlik kaynağı olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.
Hollanda’da Yapay Zekâ Tartışması Derinleşiyor
Hollanda’da yapay zekâ yatırımları ve dijital dönüşüm politikaları hız kazanırken, çalışanların iş güvencesine ilişkin kaygıları da gündemdeki yerini koruyor. Uzmanlar, teknolojik dönüşüm sürecinde yeniden eğitim programları ve iş gücü uyum politikalarının belirleyici olacağı görüşünde.
Yapay zekâya ilişkin kamuoyu algısının, önümüzdeki yıllarda uygulamaların somut etkilerine göre şekillenmesi bekleniyor.
©TURKINFO.NL
Yorumlar
Kalan Karakter: