Avrupa’da Zengin ile Yoksul Arasındaki Uçurum: Zirvedeki Ülke Şaşırtıyor!
Avrupa’da sosyal devlet denildiğinde akla ilk gelen ülkelerden biri genellikle İsveç olur. Güçlü refah sistemi, yüksek yaşam standartları ve mutluluk endekslerindeki üst sıralarıyla örnek gösterilen İsveç’in, servet eşitsizliğinde Avrupa lideri olması ise dikkat çekici bir çelişki yaratıyor.
İsviçre merkezli banka UBS tarafından yayımlanan Global Wealth Report 2025 verilerine göre, Avrupa’da zengin ile yoksul arasındaki servet farkının en yüksek olduğu ülke İsveç. Araştırma, ülkelerdeki servet dağılımını Gini katsayısı üzerinden değerlendiriyor.
Gini Katsayısı Nedir? Servet Eşitsizliği Nasıl Ölçülür?
Gini katsayısı, bir ülkedeki servet dağılımındaki adaletsizliği ölçen bir göstergedir.
-
0 değeri, herkesin eşit servete sahip olduğu ideal durumu,
-
1 değeri ise tüm servetin tek bir kişide toplandığı aşırı eşitsizliği ifade eder.
Avrupa’da Servet Eşitsizliği (Gini Katsayısına Göre)
| Sıra | Ülke | Gini (Servet) |
|---|---|---|
| 1 | İsveç | 0,75 |
| 2 | Güney Kıbrıs | 0,72 |
| 3 | Çekya | 0,72 |
| 4 | Letonya | 0,70 |
| 5 | Almanya | 0,68 |
| 6 | İsviçre | 0,67 |
| 7 | Hollanda | 0,65 |
| 8 | Danimarka | 0,62 |
| 9 | Finlandiya | 0,64 |
| 10 | Fransa | 0,59 |
| 11 | Birleşik Krallık | 0,58 |
| 12 | Polonya | 0,57 |
| 13 | İtalya | 0,57 |
| 14 | İspanya | 0,56 |
| 15 | Lüksemburg | 0,55 |
| 19 | Malta | 0,48 |
| 20 | Belçika | 0,47 |
| 21 | Slovakya | 0,38 |
Kaynak: Global Wealth Report 2025
İsveç Neden Zirvede?
İsveç, yüksek vergileri ve güçlü sosyal sistemiyle bilinse de son 15 yılda zenginleri avantajlı konuma getiren önemli vergi değişiklikleri yaptı.
-
Servet vergisi kaldırıldı.
-
Miras vergisi kaldırıldı.
-
Bağış vergisi kaldırıldı.
Bu düzenlemeler, büyük servetlerin nesiller boyunca büyüyerek daha da yoğunlaşmasına zemin hazırladı. Sonuç olarak sosyal refah modeli korunurken, servet birikimi üst gelir grubunda hızlandı.
Hollanda Orta-Üst Eşitsizlik Grubunda
Hollanda, 0,65’lik Gini katsayısıyla “orta-yüksek eşitsizlik” kategorisinde yer alıyor.
Son yıllarda konut fiyatlarının hızlı yükselişi, ev sahipleri ile kiracılar arasındaki servet farkını büyüttü. Bu durum, ülkedeki varlık eşitsizliğini artıran en önemli faktörlerden biri olarak gösteriliyor.
Öte yandan gelir eşitsizliği açısından tablo farklı. Hollanda’nın gelir Gini katsayısı yalnızca 0,30. Bu da gelir dağılımının servete kıyasla çok daha dengeli olduğunu ortaya koyuyor. Küresel ölçekte de servet eşitsizliği, gelir eşitsizliğinden çok daha yüksek seviyelerde seyrediyor. Çünkü herkesin bir geliri olabilir; ancak herkesin serveti yoktur.
Servetin Yüzde Kaçı En Zengin %10’un Elinde?
Gini katsayısı soyut bir ölçüt olabilir. Bu nedenle Avrupa Merkez Bankası verilerine göre, euro bölgesindeki ülkelerde toplam servetin ne kadarının en zengin %10’luk kesimin elinde olduğuna da bakalım.
(İsveç bu listede yer almıyor çünkü Avrupa Merkez Bankası yalnızca euro bölgesi ülkelerini kapsıyor.)
Toplam Servetin En Zengin %10’daki Payı
| Sıra | Ülke | Top 10 Payı |
|---|---|---|
| 1 | Letonya | %64 |
| 2 | Avusturya | %64 |
| 3 | Almanya | %61 |
| 4 | İtalya | %60 |
| 5 | Litvanya | %60 |
| 6 | Portekiz | %58 |
| 7 | Finlandiya | %58 |
| 8 | Estonya | %56 |
| 9 | Fransa | %55 |
| 10 | Belçika | %55 |
| 11 | İspanya | %53 |
| 12 | Lüksemburg | %52 |
| 13 | Macaristan | %50 |
| 14 | Slovenya | %50 |
| 15 | İrlanda | %49 |
| 16 | Hollanda | %46 |
| 17 | Yunanistan | %45 |
| 18 | Güney Kıbrıs | %45 |
| 19 | Slovakya | %44 |
| 20 | Malta | %43 |
Kaynak: Avrupa Merkez Bankası, 2025
Hollanda Neden Daha Dengeli Görünüyor?
Hollanda, en zengin %10’un toplam servetin yarısından azına sahip olduğu altı ülkeden biri. En zengin kesim toplam servetin %46’sını elinde tutuyor.
Bunun iki temel nedeni var:
-
Zorunlu bireysel emeklilik sistemi sayesinde geniş kesimler varlık biriktiriyor.
-
Konut sahipliği oranı yüksek. Orta sınıfın önemli bir kısmı ev sahibi olduğu için servet daha geniş tabana yayılıyor.
Avrupa’da Servet Yoğunlaşması Artıyor
İtalya ve Almanya gibi bazı büyük ekonomilerde en zengin %10’luk kesim toplam servetin en az %60’ını kontrol ediyor. Bu durum, Avrupa genelinde servetin giderek daha küçük bir kesimde yoğunlaştığını gösteriyor.
Refah devleti güçlü olsa bile, servet birikiminin dinamikleri farklı işliyor. Vergi politikaları, gayrimenkul fiyatları ve miras düzenlemeleri, eşitsizliğin yönünü belirleyen temel faktörler arasında yer alıyor.
Avrupa’da sosyal devlet modeli ile servet eşitsizliği arasındaki bu çelişki, önümüzdeki yıllarda ekonomi politikalarının en önemli tartışma başlıklarından biri olmaya aday görünüyor.
©TURKİNFO.NL - Editör Mustafa Demir
Yorumlar
Kalan Karakter: